Kanker bij dieren
Wie had er ooit bij stilgestaan dat ook dieren het zouden krijgen? Toch is het er altijd geweest…

De realiteit is dat 1 op 3 dieren uiteindelijk zal sterven aan kanker. Hiermee komen dieren op gelijke hoogte met de mens. In sommige rassen durft het zelfs stijgen naar 1 op 2. En we zien ze in alle vormen : blaaskankers, botkankers, nierkankers, lymfeklierkankers, leukemieën, melanoma’s… Voor iedere kanker bij de mens, is er wel een gelijke bij dieren, en omgekeerd.

Het blijft ondertussen raden naar de juiste oorzaken van kanker. Er zijn maar weinig kankers die 1 specifieke oorzaak kennen, zoals bij de mens het bekende asbest of roken. Multifactoriële oorzaken noemen we dat, maar dat is een term die alles en niets zegt : het gaat om een combinatie van genetica, virussen, omgevingsfactoren en alles waarmee dier en mens dagelijks in contact komen. Maar verder tasten we toch nog steeds behoorlijk in het duister…

Desondanks hebben we in de diergeneeskunde voor wat betreft de behandeling van kanker toch al een hele weg afgelegd. 15 à 20 jaar geleden beperkten kankerbehandelingen bij dieren zich tot (simpele) operaties. ‘kan het worden weggesneden op een eenvoudige manier?’ dat was hamvraag. Men bekommerde zich zelfs weinig over goed- of kwaadaardigheid. De overgrote meerderheid van de tumoren werden zelfs niet verder onderzocht, maar belandden in de vuilnisemmer.

Ondertussen zijn we de afgelopen 10 jaar met rasse schreden vooruitgegaan :

  1. Tumoren worden nu beter en ruimer verwijderd. We weten vaak al op voorhand (dmv. puncties en cytologie) met welke type kanker we te maken hebben. Studies toonden aan dat dierenartsen steeds beter worden in dit gebied. Ook ingewikkelde operaties met flappen en reconstructies zijn niet zeldzaam meer. Chirurgie blijft trouwens de beste, genezende kankerbehandeling !
  2. Daarnaast kwam er echter ook plaats voor bijkomende behandelingen, zoals bv. chemotherapie. Het bleek zelfs dat dieren dit, in tegenstelling tot de mens, goed en met relatief weinig tot geen bijwerkingen verdragen. Hierdoor werden bloed-, beenmerg- en lymfeklierkankers plotsklaps in zekere mate behandelbaar, zij het beperkt in de tijd.
  3. Bestraling is een bekende en effectieve therapie bij de mens, die in toenemende mate ook bij dieren kan worden toegepast. Er zijn een aantal beperkingen echter : de hoge kostprijs van de apparatuur en bijgevolg de behandelingen, het feit dat dieren voor iedere bestraling kort in slaap moeten (al is dat niet het grootste probleem). Bestraling voor dieren is nog niet beschikbaar in België. De dichtstbijzijnde centra zijn Gouda (orthovoltage), Utrecht (megavoltage) en Frankfurt (megavoltage).
  4. Recent kenden we de ontwikkeling van een 4e weg. We kregen als dierenartsen de beschikking over een nieuwe type medicijnen, genaamd Receptor Tyrosine Kinase Inhibitoren (RTKIs) in tabletvorm (Palladia®, Masivet®), die ons in de mogelijkheid stelden om bepaalde types kanker (i.c. mastceltumoren, maar ook enkele andere) te behandelen. Zo konden we ineens dieren behandelen, die met de standaard therapieën vrij snel overleden zouden zijn.

Alle hierboven opgesomde behandelingsmogelijkheden staan trouwens niet enkel op zich. Als we in de geneeskunde spreken over ‘multimodality treatment’, dan denken we aan combinaties van chirurgie, chemotherapie en/of bestraling. Deze passen we in praktijk steeds vaker toe. Een tumor wordt chirurgisch verwijderd en nabehandeld met chemotherapie. Belangrijk is wel dat deze behandelingen niet zomaar uitgeprobeerd worden, maar dat ze worden ingezet als blijkt dat ze zinvol zijn. Gelukkig worden er over de hele wereld klinische studies gedaan om deze kennis op te bouwen. Maar er kan steeds meer.

De geneeskunde van mens en dier kent erg veel gelijkenissen. Zo ook de kankers die er voorkomen. Een aantal tumoren zijn quasi dezelfde, andere zijn erg verschillend. De rasverschillen bij honden in het bijzonder bevatten een schat aan genetische informatie. ‘Waarom zien we blaastumoren iets vaker bij bepaalde Terriërs ?’ ‘Waarom meer teenkankers bij zwartharige rassen ?’ Het antwoord ligt ergens in het oerwoud van het DNA. We moeten het enkel vinden.

De kennis die opgebouwd wordt bij het onderzoek naar kankers bij de mens wordt met grote belangstelling gevolgd en overgenomen in de diergeneeskunde. Anderzijds helpt het onderzoek van dierkankers het begrip van humane kankers weer vooruit. Zo werd de techniek van de mini-beenmergtransplantaties bij de mens volledig uitgedokterd op honden. En ondertussen in de USA nu ook terug gebruikt bij honden, maar dan om ze te behandelen.

En toch… we hebben nog een hele lange weg te gaan. Ieder antwoord maakt plaats voor nieuwe vragen. Vragen die slechts kunnen worden opgelost door onderzoek : fundamenteel wetenschappelijk onderzoek en klinische studies… De stapjes zijn klein en traag, maar ze moeten wel gezet worden.

Hiervoor is geld nodig, véél geld. Het Belgisch Kankerfonds voor Dieren wil hiervoor een kader scheppen.

 

De doelstellingen van het BKFD zijn :

  • Sponsoring van onderzoek naar kanker bij dieren, ten bate van de gezondheid van dier en mens. (lees verder)
  • Sponsoring van onderricht en kennis van dierenartsen en dierenartsassistentes in België (lees verder)
  • Een forum bieden voor het rouwproces van diereigenaars met dieren in de terminale fase of na het beëindigen van hun leven. (lees verder)
  • We vragen daarom graag uw bijdrage aan deze doelstellingen, ook al is het maar 1€.